· 

De stilte in GroenLinks over defensiebeleid sinds de oorlog in Oekraïne

Het is oorlog in Oekraïne. De Russische invasie in het buurland heeft een storm van kritiek op Poetin en een golf van solidariteit met Oekraïne teweeggebracht. Het Westen steunt Oekraïne met veel wapens, maar waakt er tevens voor om niet in een kernoorlog met Rusland te geraken.

 

Vele analyses buitelen over elkaar heen. Over de misrekeningen die het Westen jarenlang heeft gemaakt met betrekking tot de opvattingen van Poetin. Over de verstrengeling van gasproductie- en levering. Over het belang van economisch profijt van Westerse bedrijven met handel met Rusland in plaats van de systematische mensenrechtenschendingen in dat land aan de kaak te stellen. Over het al dan niet symbolische karakter van de toch halfslachtige boycotmaatregelen. Over het gebrek aan interesse bij de NAVO om werk te maken van wapenbeheersingsafspraken met Rusland, wat tijdens de Koude Oorlog normaal was. Over de worst die Oekraïne jarenlang is voorgehouden vanuit het Westen over een eventueel NAVO- en EU lidmaatschap, zonder dat hier concrete stappen in werden gezet. Over het meten met twee maten: interventies van de VS - met steun van NAVO-landen – in Irak, Afghanistan, Libië en Servië - zijn in strijd met het internationale recht. 

 

Wat moet de GroenLinkse opvatting zijn over deze grote crisis? Hoe moet GroenLinks de Nederlandse regering aansporen om met meer daadkracht bij te dragen aan het beëindigen van deze oorlog? Zijn er eigenlijk nog wel contacten met de Nederlandse vredesbeweging, die een veelheid aan analyses over Oekraïne publiceert? Hoe moeten we kijken naar actuele vraagstukken over bewapening en hogere defensiebudgetten vanuit onze idealen? Hoe verhouden deze kwesties zich tot onze positionering zoals geformuleerd in het beginselprogramma van GroenLinks, waarin we schrijven: “Het is een illusie te menen dat mensenrechten, democratie en vrede met militaire middelen kunnen worden nagestreefd. Gewapend ingrijpen kan alleen een laatste redmiddel zijn, mits het tevens een begin is van verzoening en wederopbouw.”? Is het wijs om het GroenLinkse standpunt over de hoogte van het defensiebudget plotsklaps overboort te gooien? Hoe kijken we eigenlijk naar de bewering die Jesse Klaver op 20 april op de TV deed: “GroenLinks wilde altijd bezuinigen op defensie en dat was stom! Ik kan dat niet terugdraaien, maar ik kan wel zeggen dat we nu andere keuzes kunnen maken.”? 

 

Over die andere keuzes moet in de partij gediscussieerd worden. Maar de stilte in GroenLinks over defensiebeleid sinds de oorlog in Oekraïne is oorverdovend. De keuzes zijn te belangrijk, dat kunnen we niet alleen aan de Tweede Kamerfractie overlaten. En het partijbestuur moet daartoe het initiatief nemen. Niet in de vorm van een meet-up bedoeld voor kiezers in campagnetijd, zoals afgelopen februari, maar door partijbrede discussies te organiseren waar standpunten in dialoog met leden op democratische wijze worden vastgesteld.